آثار گروه راک ایرانی «اوهام» در کانادا و یا چندین گروه راک دیگر که به صورت زیرزمینی فعالیت دارند اشاره کرد.
مضامین اشعار گروه‌های راک ایرانی یا اغلب عشقی و خنک‌اند و یا عرفانی. در حالی که با مروری کوتاه بر ترانه‌های راک دیدیم که ترانه‌هایی این‌چنین در هیچ کجای تاریخ موسیقی راک جایی نداشته‌اند.
از طرف دیگر با نگاهی به تاریخ موسیقی راک در می‌یابیم که رادیو و تلویزیون و سینما به عنوان بستری بسیار مناسب در رشد و حرکت این سبک از موسیقی نقشی بسیار مهم و اساسی را ایفا کرده‌اند. برای مثال قطعه‌ی معروف «Rock around the clock» ساخته «بیل هالی» که از اولین آثار راک به شمار می‌رود بخش عمده‌ی موفقیتش را مدیون فیلمی است به نام «جنگل تخته سیاه» که در سال ۱۹۵۵ به نمایش درآمد. و یا می‌توان به شبکه تلویزیونی MTV اشاره کرد که در دهه ۱۹۸۰ بازار راک را تسخیر کرده بود. در حالی که در ایران نه تنها در تلویزیون اصلا به این سبک موسیقی پرداخته نمی‌شود، هیچ با آن مبارزه هم می‌شود، به طوری که می‌بینیم اگر بر حسب اتفاق نوازنده‌ای را به جلوی دوربین دعوت کنند از نشان دادن ساز او سرباز زده و به نمایش گل‌های مصنوعی داخل استودیو و لامپ‌های چشمک‌زن مبادرت می‌ورزند. با این تفاسیر اگر هم راک ایرانی به وجود بیاید در کدام بستر باید رشد کند و شکوفا شود؟
در سینما هم که خیل فیلم‌های سطح پایین و احیا شده‌ی ژانر «فیلمفارسی» موسیقی «پاپی» درخور خود را یافته‌اند؛ نمی‌دانم کی، بالاخره آن بازیگر سینما از قدم زدن در زیر باران پس از جدایی از دختره دست برداشته و به مضامینی پرداخته خواهد شد که مردم به شکلی واقعی با آن‌ها در برخورد و گذران زندگی‌اند.
باز هم به تاریخ بازگردیم. در سال ۱۹۵۵، باب دیلن چهارده ساله با شنیدن موسیقی «Rock around the clock» فریاد زد «هی! این موسیقی ماست، برای ما ساختنش!» به راستی چه تفاوتی در این اثر وجود داشته که نه تنها باب دیلن بلکه میلیون‌ها جوان دیگر نیز هم‌صدا با او چنین فریاد زده بودند؟ این روح آزادی‌خواهانه، خشونت و اعتراض نهفته در این موسیقی بوده که باب میل جوانان قرار گرفته بود. جوانانی که در زیر آتش توپخانه‌های جنگ جهانی دوم متولد شده بودند و فاجعه‌ی مرگ‌بار و تلخ ویتنام را در پیش رو داشتند.
می‌خواهم اینطور نتیجه بگیرم که اصلا راک زائیده‌ی جنگ است. جنگی بین انسان و خودش، جنگی بین انسان و ماشین، جوهره‌ی این جنگ نامیراست و در برهه‌های مختلف تاریخی تنها چهره‌اش را عوض می‌کند.
آن‌وقت ما در ایران می‌خواهیم با موسیقی راک از می عشق الهی سرمست شویم و از بوی باران و لطافت شبنم لذت ببریم!! آیا تنها دغدغه‌ی جوان ایرانی سرخوردگی‌های عشقی است؟ آیا در این آشفته بازار اصلا جایی برای سر تکان دادن و «هو هو» زدن باقی می‌ماند؟ نسلی که در چند دهه‌ی گذشته شاهد این همه دگرگونی بوده، نسلی که در پناهگاه‌ها و در زیر بمباران هوایی متولد شده، نسلی که صدای لالائی‌اش آژیر وضعیت قرمز رادیو بوده، تا چه حد می‌تواند دغدغه‌های خود را در نازل‌ترین نگاه به عشق دختر پسری پیدا کند؟ نسلی که سایه‌ی سنگین و پر غرور پدر را بر سرش حس نکرده، که رفقا، از هر ده تا نه تایشان اهل بخیه از کار در آمده‌اند، این نسل تا چه حد می‌تواند از لطافت باران سرمست شود؟
مقصود این نیست که راک ایرانی الزاما باید ترانه‌هایی با مضامین ضد جنگ را در خود جای دهد. مقصود جوهره‌ی جنگ است. باید دید پیشینه‌ی اجتماعی و سیاسی ما چیست. جوهره‌ی جنگ و خشونت و همچنین روح معترض راک، هم در اجتماع امروز ما و هم در گذشته‌ی ما و حتی در تاریخ مشروطه کاملا حضور دارد. در کوچه و بازار، در تاکسی، در خس و خس نفس‌های جانبازان شیمیایی، و خیس از اشک جنگ‌زدگان خرمشهری، و در هزاران جای دیگر روح دردمند و معترض راک حضور دارد. و همین روح است که باید در حنجره و ساز هنرمند حلول کند تا روزی برسد که نسل من هم ترانه‌ای داشته باشد که پس از شنیدنش فریاد بزند: «هی! این موسیقی ماست، برای ما ساختنش!!»


+ نوشته شده در پنجشنبه سی و یکم مرداد 1387ساعت 21:40 توسط میلاد داورنیا |